Het Nationaal Hitteplan is een waarschuwing aan organisaties, mensen in de zorg én sinds vorig jaar ook aan mantelzorgers. Het plan waarschuwt voor aanhoudende hitte en geeft passende maatregelen. En is het thuis te warm? Zoek een koelteplek op de kaart.

Met temperaturen van rond of boven de 30 graden heeft iedereen last van de warmte. Maar met kwetsbare mensen, zoals 75-plussers en zieken, is het extra opletten geblazen. Zij lopen meer risico. Net als kleine kinderen, mensen met diabetes, mensen met overgewicht en hartpatiënten.

Het is belangrijk om goed op elkaar – en vooral op kwetsbare naasten – te letten. En om op tijd maatregelen te treffen. Dat is nodig om de risico’s te beperken die hoge temperaturen met zich meebrengen. Vooral uitdroging, uitputting en een hitteberoerte zijn risico’s.

Welke maatregelen moet je nemen?

  • Zorg dat je kwetsbare naaste veel drinkt. Echt 2 tot 3 liter op een dag. Water is het beste. Thee en koffie zijn ook vocht. En geef tussendoor eens een waterijsje. Drink geen alcohol.
    Houd op een lijstje bij wanneer en hoeveel je naaste heeft gedronken.
  • Zorg dat je naaste luchtige kleding draagt en niet te veel.
  • Een voetenbad met koud water werkt verkoelend voor het hele lichaam. Een koud washandje ook. Het lichaam koelt het snel af via de hals, oksels en liezen.
  • Blijf uit de zon. Zeker tussen 12.00 – 18.00 uur.
  • Doe geen inspannende activiteiten tussen 12.00 en 18.00 uur.
  • Houd het huis zo koel mogelijk. Sluit gordijnen voordat de zon erop schijnt. Zo houd je warmte buiten. Zet ook een ventilator aan.
  • Open ’s avonds de ramen om het huis te laten afkoelen.
  • Moet je toch naar buiten? Neem een paraplu mee als parasol, zodat de zon niet op je bol schijnt.
  • Ondanks het zweten, is het niet nodig extra zout in te nemen.

Soms wordt het niet alleen heel heet, maar is ook de lucht heel vochtig. Met een luchtvochtigheid boven de 50 procent bevat de lucht zoveel vocht dat zweet moeilijker verdampt. Het verdampen van zweet is juist belangrijk om warmte aan je lichaam te onttrekken. Als dat moeilijker gaat door de luchtvochtigheid, koel je dus minder goed af. Dan zijn bovenstaande maatregelen extra belangrijk.

Nationaal Hitteplan van het RIVM
Printbaar overzicht maatregelen bij code geel
Printbaar overzicht maatregelen bij code oranje

Zorg je voor een oudere die zelfstandig woont?
Houd regelmatig telefonisch contact om te vragen hoe het gaat. Ga even langs (of vraag een ander) om te kijken of er nog maatregelen genomen kunnen worden om het huis koel te houden. En zet dan meteen een kan water of limonade klaar. Dan denkt je naaste er sneller aan om wat te drinken. Liggen er ook waterijsjes in de vriezer?

Ouderen (en zieken soms ook) hebben minder snel dorst. Je moet ze dus stimuleren om te drinken. Te weinig drinken kan bij hoge temperaturen al snel leiden tot uitdroging.

Let je ook op jezelf?
Al val je zelf misschien niet onder de risicogroepen; vergeet jezelf niet! Bovenstaande maatregelen gelden ook voor jou. Ook jij moet veel drinken en zo koel mogelijk blijven.

Thuis te heet? Ga naar een Koelteplek!
Wist je dat Amsterdam ook koelteplekken biedt op warme dagen? Langere tijd verblijven in een hete woning (boven de 27 graden) kan slecht zijn voor de gezondheid. Als het Amsterdams Hitteplan actief is, openen in verschillende buurten koelteplekken. Dat zijn koele plekken waar je tijdelijk aan de hitte kunt ontsnappen. Elke plek is anders, maar er is altijd gratis water en een zitplek.

Op de Koeltekaart Amsterdam kun je alle koelteplekken vinden.

Welke klachten kun je krijgen?
Door de hitte kost het meer moeite om je lichaam te koelen. Daardoor kun je klachten krijgen als:

  • vermoeidheid
  • concentratieverlies
  • hoofdpijn
  • duizeligheid
  • spierpijn
  • dorst
  • verstoorde slaap
  • overmatig zweten

Welke signalen geven aan dat het niet goed gaat?
Onderstaande signalen kunnen duiden op uitdroging. Neem in dat geval direct contact op met de huisarts of bel bij bewusteloosheid naar 112.

  • extreme dorst die niet overgaat na het drinken
  • krampen
  • misselijkheid
  • uitputting
  • flauwtes
  • bewusteloosheid

Hoe herken je een hitteberoerte?
Wees alert op onderstaande signalen en bel 112 als je een hitteberoerte vermoedt.

  • suf en verward gedrag of evenwichtsstoornissen
  • een rode huid, maar niet zweten
  • soms bleek en klam, bijvoorbeeld na een inspanning
  • hoge lichaamstemperatuur, maar het tegelijkertijd koud hebben
  • soms ook: misselijkheid, vermoeidheid, slap voelen, snelle hartslag en moeilijke ademhaling
  • bewusteloosheid

Koel het slachtoffer zoveel mogelijk tot er hulp komt. Bijvoorbeeld door kleding uit te trekken, koude natgemaakte lappen of cold packs op het lichaam te leggen en een ventilator aan te zetten. Koel vooral hals, oksels en liezen.

Voor zorgprofessionals
Houd je aan het hitteprotocol dat jouw organisatie afgeeft. Zoals onderstaande protocollen van Cordaan.

Hitteprotocol Zorg in de wijk (voor thuiszorgmedewerkers)
Hitteprotocol